Doopjurken prima kapstok voor mooie verhalen

11 september 2019
Doopjurken prima kapstok voor mooie verhalen

Expositie in Sleen geeft vertederend tijdsbeeld

 

Een expositie van doopjurken in de Dorpskerk in Sleen raakt een gevoelige snaar bij veel bezoekers. Tot en met zaterdag zijn ze nog te bezichtigen.

Het zijn eigenlijk een kleine honderd mini-jurkjes, maar wél met maximaal effect! De doopjurkenexpositie in de Dorpskerk in Sleen roept veel vertedering en nostalgische gevoelens van herkenning op bij de deelnemers en bezoekers. Dat blijkt uit het grote aantal aanmeldingen uit de eigen gemeenschap én de mooie verhalen en foto’s die erbij zijn geleverd.

,,Het kerkelijk seizoen heeft als thema ‘Een goed verhaal’ ’’, legt dominee Jitse Scheffer (54) uit. ,,Ik zie onze dorpskerk ook als een verhalenhuis. En wat is mooier om onze leden zélf een verhaal te laten vertellen?” En dan blijken die doopjurken een verrassend mooie kapstok – letterlijk en figuurlijk – om die persoonlijke verhalen aan op te hangen.

Het duurde wel even voor zijn initiatief voor deze expositie ging leven: ,,Met twintig jurkjes heb je tenslotte geen expositie”, constateert hij nuchter. Maar dankzij oproepen in het kerkblad, tijdens kerkdiensten en op Facebook liep het opeens storm. Met grote voorzichtigheid leverden de bewoners uit Sleen en omgeving hun doopjurkjes, die vaak al generaties lang in de familie zijn, bij de dominee zelf in. Vaak met extra documentatie: foto’s van dopelingen en trotse familie, doopbewijzen en nauwkeurige beschrijving wie het maakte en wie er allemaal in gedoopt zijn.

,,En alleen dat al leverde prachtige verhalen op”, meldt Scheffer. ,,Want het roept dierbare herinneringen en mooie familiegeschiedenissen op in gezinnen.’’

Tot ver in de middeleeuwen werd zo snel mogelijk gedoopt, vaak op de dag van de geboorte. Het risico dat een kindje ongedoopt zou overlijden – en dus niet in gewijde grond begraven zou mogen worden – was toen nog groot. Pas in de 18de eeuw kwam het gebruik van speciale doopkleding.

De kerk hangt en ligt vol met jurkjes – soms ingelijst – die een vertederend tijdsbeeld geven: het oudste ingeleverde jurkje is 106 jaar, het meest recente is vijf jaar terug gebruikt. Ze zijn bijna allemaal wit of crème, vaak werd de bruidsjurk van moeder verknipt voor het maken van een jurkje. Eén jurkje is veertig keer gedragen in een gezin van tien kinderen en de dertig kleinkinderen die daaruit voortkwamen!

Het lukte een groep vrijwilligers, onder leiding van Jantje Hidding uit Erm, de kerk om te toveren tot een inspirerende expositieruimte. De variatie in doopjurkjes is enorm: van klein tot groot, van eenvoudig tot haast over de top versierd met kantjes, randjes, pareltjes en borduurwerk – zelfs met de namen van de dopelingen – en alles ertussenin. Grotendeels duidelijk liefdevol handgemaakt van katoen, linnen, zijde, haak en breikatoen.

De expositie geeft een mooi tijdsbeeld. Zo is er eentje uit de Tweede Wereldoorlog, gemaakt van de zijde van een parachute. En uit 1977 een gehaakt exemplaar, waarbij het haakpatroon is bijgeleverd. Handwerken is nu weer helemaal hip, dus wie wil?

Het originele en loodzware doopvont in Sleen van zandsteen, ruim zevenhonderd jaar oud, is ooit jaren vermist geweest na een brand in 1880. ,,Gewoon gestolen?’’, vraagt Scheffer zich af. ,,Gelukkig is het na omzwervingen – als waterbak voor paarden en als plantenbak in de pastorietuin – enigszins gehavend weer in ere hersteld.”

Overigens wordt het nu nog maar weinig gebruikt, maar eens in de paar jaar. Scheffer: ,,Tegenwoordig wordt er minder gedoopt. Het hoorde er vroeger meer bij, als ‘een goede gewoonte’. Daar wóón je ook in, in een gewoonte, een mooi ritueel waarin je je thuis voelt. Tijden veranderen weliswaar, maar de expositie laat zien dat men altijd wel behoefte had aan een huis en thuis, aan warmte, aan geborgenheid als ervaring van God. Dat vind ik ontroerend mooi.”

De expositie blijkt ook bij het onverwacht grote aantal bezoekers een gevoelige snaar te raken, getuige de notities die zij achterlaten in het gastenboek ‘Verrassend en ontroerend’, tekenen velen op.

De expositie duurt nog tot en met zaterdag 14 september, de kerk is dagelijks open van 13.00 tot 16.30 uur, behalve op dinsdag. Dan is de kerk open van 15.30 tot 17.00 uur.

Dominee Jitse Scheffer te midden van de oude doopjurken in de kerk in Sleen: ,,Wat is mooier om onze leden zélf een verhaal te laten vertellen?’’ foto Jan Anninga

Bron: DVHN Marjolein Kaas

Copyright © 2014,  ERM.NU. Alle rechten voorbehouden.