In de verhalen over de oorlog in en rondom Erm hoort ook het verhaal thuis van meester Nijborg en de school.
Meester Nijborg kwam op 1 november 1942 als onderwijzer in dienst op de Openbare Lagere School van Erm. Hij volgde meester Bouman op. Als onderwijzeres werkte daar toen juf Siersema. Voor Sinterklaas speelde in die tijd Roelof Joling. In Erm ook bekend als kapper, kleermaker en voordrachtkunstenaar. Zijn mantel was gemaakt van textiel uit zijn stalenboek. Hij was de enige die een schimmel bezat. Er ontstond echter een probleem, toen de kinderen, als de Sint hun iets vroeg, antwoordden met: ‘Ja Roef’ of ‘Nee Roef’.
Nijborg heeft in Zuid Oost Drenthe in het verzet gewerkt onder de schuilnaam ‘Jan Koster’, samen met andere bekende verzetsmensen. Hij heeft enkele Joden tijdelijk laten onderduiken bij hem thuis, wat voor een schoolhoofd zeer gevaarlijk was. Ook was hij actief bij het wegloodsen van gestrande Amerikaanse en Engelse piloten en heeft hij meegeholpen bij het stelen van bonkaarten en distributiekaarten ten behoeve van onderduikers.
Toen het bevel kwam dat alle radio’s moeten worden ingeleverd, werden er in Erm diverse radio’s achtergehouden en zo kwam het dat op de zolder van de school een stuk of tien radio’s stonden. De elektriciteit was overal afgesloten, maar Nijborg verbrak het loodje
en verbond de draden door, zodat in de school ’s avonds stiekem naar Radio Oranje kon worden geluisterd. Dit was trouwens op meer plaatsen in Erm het geval. Op een dag werden er razzia’s gehouden, maar Nijborg was gevlogen. De eerste nachten heeft hij doorgebracht bij de weduwe Lubbers. Maar toen bleek dat zelfs zijn vrouw en kinderen niet meer veilig waren voor de S.D. (Sicherheitsdienst, de Duitse veiligheidsdienst) is hij met zijn gezin gevlucht naar zijn schoonouders in Assen, na eerst een haas uit een strik gehaald te hebben, want stropen deed hij ook.
Zijn hele inventaris werd in de buurt verdeeld en bewaard, zijn piano stond bijvoorbeeld bij Van der Linde. Deze hele klus werd ’s nachts in een uur tijd geklaard, de geheime bergplaats met wapens en bonkaarten bleef achter. Vanuit Assen ging hij alleen naar zijn onderduikadres in Delfzijl, waar hij tot het einde van de oorlog bleef; tenminste bijna, want toen hij hoorde dat de bevrijding in Zuid Oost Drenthe aanstaande was, kon hij het niet langer uithouden en sluipend en schuilend is hij richting Emmen gegaan, na in Nieuw Weerdinge een fiets geleend te hebben bij een collega. In Emmen bleek het heel gevaarlijk te zijn, want in Noordbarge werd hevig gevochten.
Nijborg kon Erm niet bereiken en is toen via een omweg naar Nieuw Amsterdam gegaan en vandaar naar (het op 5 en 6 april al bevrijde) Coevorden, waar hij het Canadese leger aantrof. Daarbij waren toevallig enkele Nederlanders die hij kende uit zijn studietijd in Assen. Hij is met het Canadese leger via Dalen en Holsloot naar Erm gegaan; op een tank kwam hij Erm binnen. Hij heeft zich gemeld op het gemeentehuis in Sleen, waar hij heeft meegeholpen met de B.S. (Binnenlandse Strijdkrachten). Zijn huisraad heeft hij later tot op het laatste stukje teruggekregen, waar hij de Ermers zeer dankbaar voor was. Zijn geheime kast (met wapens en bonkaarten) was echter nooit ontdekt.
Meerdere Ermers hebben aan het verzet meegewerkt. Bij veel huizen waren schuilkelders gebouwd van stropakken. Er was een schuilkelder van stropakken in het middelste lokaal van de school, daar moesten de leerlingen in bij dreiging van vliegtuigen en luchtgevechten. Dor de slechte leefomstandigheden zaten de stropakken op den duur vol vlooien. In het laatst van de oorlog werd er geen les meer gegeven in de school. De Duitse staf zat er en het was een opslagplaats voor de Duitsers.
Volgende keer: Het eind van de oorlog.